# Licencje i źródła danych

Tabele w katalogu `public/data/mieszkancy/` to przeliczone agregaty z otwartych źródeł. Mieszkańcy w grze „Za Murem” są wymyśleni: gra losuje ich z rozkładów statystycznych i nie pokazuje prawdziwych osób ani prawdziwych mieszkańców wpisanego adresu. Ten plik powstaje przy `npm run dane:kraj` z szablonu w `tools/dane/licencje.ts`, więc nie edytuj go ręcznie.

## Co zrobiliśmy z danymi

Informacja o przetworzeniu, której wymaga CC BY 4.0 i dobry zwyczaj przy danych GUS: dane zostały przeliczone na małe tablice JSON. Współczynniki są zaokrąglone do liczb całkowitych (umieralność na 100 000, płodność na 10 000). Tablice rejonów statystycznych NSP 2021 są zsumowane do gmin i do kraju, z plików obwodów spisowych nie korzystamy. Granice rejonów są uproszczone do 5 metrów. Struktura wieku jest złożona w 10-letnie grupy. Mnożniki płodności są przeliczone tak, żeby krzywa Eurostatu dawała dzietność GUS dla miast i wsi, a udziały kolejności urodzeń przeskalowane do 100% wśród urodzeń o znanej kolejności. Dzietność w latach 2021-2023 to trend z Eurostatu dopasowany do poziomu GUS z 2024 r. Wartości w tabelach nie są oficjalnymi publikacjami GUS ani Eurostatu i nie wolno ich tak cytować.

## Źródła i warunki

| Źródło | Co z niego bierzemy | Licencja | Co trzeba zrobić |
|---|---|---|---|
| GUS, Narodowy Spis Powszechny 2021 (NSP 2021): tablice gospodarstw, rodzin i ludności w rejonach statystycznych, aneks „Rodziny w Polsce w świetle wyników NSP 2021” | wielkość i skład gospodarstw, typy rodzin, liczba dzieci, płeć i wiek w rejonach, szablon gospodarstw wg obecności osób 60+, skład pokoleniowy | Dozwolone z podaniem źródła ([GUS, Copyright](https://stat.gov.pl/copyright)) | atrybucja GUS |
| GUS, Trwanie życia w 2025 r. (Tablica A) | prawdopodobieństwo zgonu wg wieku, płci, miast i wsi | Dozwolone z podaniem źródła ([GUS, Copyright](https://stat.gov.pl/copyright)) | atrybucja GUS |
| GUS, Prognoza ludności na lata 2023-2060 (Tabl. 1) | ludność Polski wg płci i wieku w 2022 r. | Dozwolone z podaniem źródła ([GUS, Copyright](https://stat.gov.pl/copyright)) | atrybucja GUS |
| GUS, Rocznik Demograficzny 2025 (tabl. 57, 76, 78) | współczynnik dzietności miast, wsi i miast 100 tys.+, kolejność urodzeń | Dozwolone z podaniem źródła ([GUS, Copyright](https://stat.gov.pl/copyright)) | atrybucja GUS |
| GUS, Sytuacja demograficzna Polski do 2025 r. (tabl. 2B) | współczynnik dzietności Polski w 2025 r. | Dozwolone z podaniem źródła ([GUS, Copyright](https://stat.gov.pl/copyright)) | atrybucja GUS |
| BDL, Bank Danych Lokalnych GUS | ludność wg wieku (NSP 2021 i 31.12.2025), mieszkania wg epoki budowy | CC BY 4.0 ([Portal API BDL](https://api.stat.gov.pl/Home/BdlApi)) | atrybucja i informacja o przetworzeniu |
| BREC 2021, granice rejonów statystycznych | obrysy rejonów | brak warunków i ograniczeń ([regulamin Portalu Geostatystycznego](https://portal.geo.stat.gov.pl/regulamin/)) | atrybucja z dobrego zwyczaju |
| Eurostat, demo_frate i demo_find | współczynniki płodności wg pojedynczych lat wieku, Polska 2024; trend dzietności Polski 2021-2024 | CC BY 4.0 ([Eurostat, Copyright notice](https://ec.europa.eu/eurostat/help/copyright-notice)) | źródło i zaznaczenie zmian |
| GUS, „Warunki mieszkaniowe w Polsce w świetle wyników NSP 2021” (tablice XLSX, tabl. 14 i 16, wiersze Miasta) | mieszkania zamieszkane w miastach według okresu budowy i ich przeciętna powierzchnia: wagi epok i metraż bloku, gdy gmina nie ma tabeli (stałe w `src/mieszkancy/budynki.ts`) | Dozwolone z podaniem źródła ([GUS, Copyright](https://stat.gov.pl/copyright)) | atrybucja GUS |
| Rejestr PESEL, Ministerstwo Cyfryzacji, dane.gov.pl | częstość imion i nazwisk: imiona nadane dzieciom 2000-2025 i w pierwszej połowie 2026 (zbiór 219), imiona osób żyjących 20.01.2026 i 18.07.2019 (zbiór 1667, migawka 2019 to zasoby 18607 i 18609), imiona osób żyjących i zmarłych (zbiór 1501), nazwiska osób żyjących w kraju i według województw (zbiór 1681) | CC0 1.0 ([zbiór 219](https://api.dane.gov.pl/1.4/datasets/219,imiona-nadawane-dzieciom-w-polsce), [zbiór 1667](https://api.dane.gov.pl/1.4/datasets/1667,lista-imion-wystepujacych-w-rejestrze-pesel-osoby-zyjace), [zbiór 1501](https://api.dane.gov.pl/1.4/datasets/1501,lista-imion-wystepujacych-w-rejestrze-pesel), [zbiór 1681](https://api.dane.gov.pl/1.4/datasets/1681,nazwiska-osob-zyjacych-wystepujace-w-rejestrze-pesel)) | atrybucja nieobowiązkowa, ale ją podajemy |
| SGJP, Słownik gramatyczny języka polskiego (Morfeusz 2), plik `sgjp-20260823.tab.gz` | odmiana imion i nazwisk (lista form liczby pojedynczej): paradygmaty w `odmiana.json` i tablica końcówek zgadywacza, uczona na formach SGJP, w `odmiana-koncowki.json` | BSD-2, dwuklauzulowa licencja BSD ([Morfeusz 2, licencja](https://morfeusz.sgjp.pl/doc/license/)) | nota Copyright poniżej w repozytorium i w ekranie „O grze” |

Atrybucja map (© współtwórcy OpenStreetMap, OpenFreeMap, OpenMapTiles) jest osobno, zawsze widoczna na ekranie gry.

## Linia do ekranu „O grze”

Dane demograficzne: GUS (NSP 2021 z publikacją „Warunki mieszkaniowe w Polsce”, BDL na CC BY 4.0, BREC 2021, tablice trwania życia 2025, Prognoza ludności 2023-2060, Rocznik Demograficzny 2025, Sytuacja demograficzna Polski do 2025 r.) i Eurostat (CC BY 4.0), przetworzone na wymyślonych mieszkańców; imiona i nazwiska: rejestr PESEL, Ministerstwo Cyfryzacji, dane.gov.pl (CC0); odmiana: SGJP (BSD-2, pełna nota w repozytorium).

## Nota SGJP (BSD-2)

Identyfikator słownika: `pl.sgjp.sgjp-2026.08.24`. Licencja obejmuje listę form, nie cały słownik. Wyciąg form użyty w grze pochodzi z pliku `sgjp-20260823.tab.gz`. Poniżej nota skopiowana bez zmian z nagłówka tego pliku.

```text
Copyright © 2007–2026 Marcin Woliński, Zbigniew Bronk, Włodzimierz Gruszczyński, Witold Kieraś, Zygmunt Saloni, Danuta Skowrońska, Robert Wołosz

All rights reserved.

Redistribution and use in source and binary forms, with or without
modification, are permitted provided that the following conditions are
met:

Redistributions of source code must retain the above copyright notice,
this list of conditions and the following disclaimer.
Redistributions in binary form must reproduce the above copyright
notice, this list of conditions and the following disclaimer in the
documentation and/or other materials provided with the distribution.

THIS SOFTWARE IS PROVIDED BY COPYRIGHT HOLDERS “AS IS” AND ANY EXPRESS
OR IMPLIED WARRANTIES, INCLUDING, BUT NOT LIMITED TO, THE IMPLIED
WARRANTIES OF MERCHANTABILITY AND FITNESS FOR A PARTICULAR PURPOSE ARE
DISCLAIMED. IN NO EVENT SHALL COPYRIGHT HOLDERS OR CONTRIBUTORS BE
LIABLE FOR ANY DIRECT, INDIRECT, INCIDENTAL, SPECIAL, EXEMPLARY, OR
CONSEQUENTIAL DAMAGES (INCLUDING, BUT NOT LIMITED TO, PROCUREMENT OF
SUBSTITUTE GOODS OR SERVICES; LOSS OF USE, DATA, OR PROFITS; OR BUSINESS
INTERRUPTION) HOWEVER CAUSED AND ON ANY THEORY OF LIABILITY, WHETHER IN
CONTRACT, STRICT LIABILITY, OR TORT (INCLUDING NEGLIGENCE OR OTHERWISE)
ARISING IN ANY WAY OUT OF THE USE OF THIS SOFTWARE, EVEN IF ADVISED OF
THE POSSIBILITY OF SUCH DAMAGE.
```